Følgja med

For å  sikra alle barn og unge eit trygt og godt barnehage- og skulemiljø må me ha informasjon om korleis dei har det. 

Følgja med i det daglege:  

  • Alle barnehagar og skular har ein plan som fordeler tilsette på ulike område når dei er samla ute, ei ordning som sikrar at alle tilsette kan følgja godt med på- og kan stoppa uønska hendingar.
  • Tilsette skal i alle situasjonar, ute og inne,  følgja godt med på- og gripa inn overfor uønska handlingar/haldningar. Det er særleg viktig å vera merksam på og gripa inn overfor det som kan vera skjulte former for mobbing:  
    • Om nokon blir halde utanfor/nokon ikkje får vera med.
    • Heva augebryn.
    • Skuldertrekk mot dei same personar.
    • Baksnakking og ryktespreiing.
    • Ondsinna erting.
    • Avvisande kroppsspråk/utfrysing.
    • Om praten stilnar når det kjem nokon bort.
    • Om ingen svarar når nokon seier noko. Om nokon står i ring og «blikker» og brukar andre former for skjult mobbing.

Lista er ikkje uttømmande. Her kjem også moment frå dei tilsette sine drøftingar jmfr. definisjon av erting - krenking - mobbing og kva som kjenneteiknar eit trygt og godt miljø. 

  • Barnehagar og skular kan gjerne laga oppslagsplaktar tilsvarande naudplakatar som viser barn/unge kva dei følgjer med på. Det kan gi tryggleik for alle partar å kjenne "spelereglane" og ha desse synlege. 
  • Det kan bidra til å tryggja barn/unge fordi dei veit kva som blir fulgt med på, uavhengig av kven tilsett som er i situasjonen.

Følgja med - skjerpa varslingsplikt:

  • Tilsette som opplever/har mistanke om at ein kollega sine handlingar eller haldningar er krenkjande overfor barn/unge, har ei skjerpa plikt til å varsla. 
  • Dette kan vera handlingar som utestenging, mobbing, vald, diskriminering eller trakassering. Meir konkret om kva som er krenkjande haldningar eller handlingar, og kva ein skal følgja med på,  kjem fram av drøftingane barnehagen/skulen har hatt om dette tema, jmfr. temaboks «definisjon.»
  • Desse handlingar og haldningar kan vera sagt/gjort direkte mot barn/ungdom, eller indirekte ved måten å omtala barn/ungdom når andre høyrer på.
  • Det er den tilsette som ser/høyrer som definerer kva som er krenkjande handlingar/haldningar, dvs. kritikkverdige tilhøve. Ikkje den som seier/gjer det.
  • Alle som arbeidar ved skulen har same skjerpa varslingsplikt, og dermed plikt til å følgja med. Fast tilsette, studentar, lærlingar, helsesjukepleiar, PPT og tilsette i andre støttetenester.

 

Følgja med - faste undersøkingar:

 

Faste undersøkingar i barnehage

Jamlege undersøkingar ved uro for barnet sin trivsel:

Viser til handlingsrettleiar BTI, nivå 0, der følgjande område skal undersøkast ved uro for barnet si utvikling:

  • I kva situasjonar oppstår den uro du har?
  • Er det spesielle aktivitetar, tidspunkt på dagen/i løpet av veka?
  • Kor ofte skjer det som gir deg uro?
  • Er det likt/ulikt etter kven barnet er saman med?
    • Barn 
    • Vaksne
  • Ser barnet ut til å vera trygg/utrygg i situasjonen?
    • Kan åtferda vera eit uttrykk/eit språk for det som er utrygt?

Desse bør følgjast opp at ein pedagogisk analyse av situasjonen.

 

Faste undersøkingar: 

Undersøkingane blir gjennmført tidleg i veka og ikkje før ei langhelg, grunna responstid og varsling.

Relasjon mellom barn - vaksne:

  • To gonger årleg gjennomfører alle tilsette ei kartlegging der der vurderer eigne relasjonar til kvart barn på avdelingen dei jobbar. September/oktober og januar/februar.
  • Dette blir gjennomført i eit møte der tilsette først kvar for seg set farge på sin relasjon til kvart barn. (10-15 min) Deretter, i same møtet, går kollegiet gjennom lista og deler informasjon om kva farge dei har sett på relasjonen til kvart barn. Er det eit eller fleire barn fleire/alle tilsette har ein svak relasjon til, blir ein samde om tiltak for styrkja relasjonane til dette barnet/desse barna.
  • Sjekk verktøykassen.

 

Relasjon mellom barn - barn:

  • To gonger årleg gjennomfører kvar avdeling ei kartlegging der dei vurderer relasjonar mellom barna. September/oktober og januar/februar.
  • Til dette brukar ein sosiogram/"bussen" eller relasjonssirkelen. (Sjå verktøykasse)
  • Sjekk verktøykassen.

 

Barn si meining om trivsel og utvikling i barnehagen:

  • Minst ein gong årleg får dei eldste barna tilbod om ein strukturert barnesamtale saman med ein vaksen på avdelingen.

 

Risikovurdering: 

  • Einingsleiar har ansvar for årleg risikovurdering av trygt og godt miljø.

 

Samtale med føresette:

  • To gonger årleg gjennomføres foreldresamtalar, der tilsette og føresette har dialog om barnets trivsel og utvikling. (Fleire samtalar om behov.)
  • Utover dette har tilsette dagleg dialog med føresette.
Faste undersøkingar i skule

Jamlege undersøkingar ved uro for barn/unge sin trivsel:

Viser til handlingsrettleiar BTI, nivå 0, der følgjande område skal undersøkjast ved uro for barn/ungdom si utvikling:

  • I kva situasjonar oppstår den uro du har?
  • Er det spesielle aktivitetar/timar, tidspunkt på dagen/i løpet av veka?
  • Kor ofte skjer det som gir deg uro?
  • Er det likt/ulikt etter kven barn/ungdom er saman med?
    • Barn/ungdom
    • Vaksne
  • Ser barn/ungdom ut til å vera trygg/utrygg i situasjonen?
    • Kan åtferda vera eit uttrykk/eit språk for det som er utrygt?

Desse funn bør  følgjast opp av ein pedagogisk analyse av situasjonen. 

Faste undersøkingar 1. - 3.klasse: 

Undersøkingane blir gjennmført tidleg i veka og ikkje før ei langhelg, grunna responstid og varsling.

1) Relasjonar mellom barn/ungdom - vaksne

  • To gonger årleg gjennomfører alle tilsette ei kartlegging der dei vurderer eigne relasjonar til barn/ungdom i den klassen dei høyrer til september/oktober og januar/februar.
  • Dette blir gjennomført eks. i eit klassemøte, der tilsette først kvar for seg set farge på sin relasjon til kvart barn/ungdom. (10-15 min). (Tilsette som har tilhøyre i fleire klassar, vel seg ut ein klasse.)
  • Deretter, i same møtet, går kollegiet gjennom lista og deler informasjon om kva farge dei har sett på relasjonen til kvart barn/ungdom. Er det eit eller fleire barn/unge fleire/alle tilsette har ein svak relasjon til, blir ein samde om tiltak for styrkja relasjonane til dette/desse barn/unge.
  • Sjekk verktøykassen.

2) Relasjonar mellom barn/ungdom:

  • To gonger årleg gjennomføres det kartlegging i kvar klasse der det kjem fram kva relasjonar det er mellom elevane. September/oktober - januar/februar.
  • Til dette brukar ein sosiogram eller relasjonssirkelen (sjå verktøykasse)
  • Samtaleskjema læringsmiljø (sjå verktøykasse)

 

Faste undersøkingar 3. - 10.klasse:

Undersøkingane blir gjennmført tidleg i veka og ikkje før ei langhelg, grunna responstid og varsling.

  • Spekter digital gjennomføres to gonger årleg for å kartlegge læringsmiljøet i klassane. September/oktober og januar/februar.
  • Spekter digital har også eit varslingssystem der elevar som opplever at dei ikkje har eit trygt og godt miljø kan melda frå.

 

Andre faste tiltak som gir informasjon om korleis barn/unge har det: 

Barn/ungdom si meining om læring og trivsel på skulen:

  • Ein gong årleg får elevane tilbod om ein strukturert elevsamtale der dei får snakka med ein lærar om trivsel på skulen. 
  • To gonger årleg deltek barn/ungdom i foreldresamtale, der barn/ungdom, føresette og kontaktlærar har dialog om trivsel og utvikling. (Fleire samtalar om behov.)
  • Den nasjonale elevundersøkinga gjennomføres årleg for barn/ungdom i 7. - 10.klasse, november.

 

Ungdom si meining om trivsel i Sauda:

  • Ungdata-undersøking gjennomføres årleg for 8. - 10.klasse i grunnskulen. 

 

Risikovurdering: 

  • Einingsleiar har ansvar for årleg risikovurdering av trygt og godt miljø.
Faste undersøkingar kommunenivå

Jamleg oppfølging:

  • Det er jamleg meir uformell kontakt og dialog mellom kommune- og einingsnivå knytt til situasjonar rundt trygt og godt barnehage- og skulemiljø.

Faste leiarmøte:

  • Styrarane og rektorane har faste, månadlege leiarmøte der aktuelle saker knytt til trygt og godt miljø er tema.

Dialog- og oppfølgingsmøte: 

  • Strukturerte dialog- og oppfølgingsmøte med kvar einingsleiar med oppfølging bl.a på følgjande område:
    • Oppfølging internkontroll
    • Tal aktivitetsplanar og evaluering av desse
    • Rapporterte avvik
    • Oversikt over klager
    • Risikovurderingar og oppfølging
  • Einingsleiar blir bedt om å rapportera på utvalte område i forkant av dialogmøtet.
  • I etterkant av dialogmøtet får einingsleiar ei skriftleg tilbakemelding om det er vurdert behov for korrigerande tiltak.
  • Desse oppfølgingsmøta blir gjennomført to gonger årleg i kvar eining.

Risikovurdering: 

  • Årleg overordna risikovurdering av det psykososiale miljøet i barnehagar og skular, basert på tilgjengeleg informasjon. 
    • Aktuelle område for risikovurdering og vurdering av konsekvensar:
      • Risiko for at tilsette ikkje kjenner til aktivitetsplikten og kravet til skriftleg plan.
      • Risiko for at tilsette ikkje varslar, og/eller varslar raskt nok.
      • Risiko for at det ikkje blir tatt omsyn til barnets beste.
      • Risiko for brot på undersøkingsplikta
      • Risiko for manglande dokumentasjon.
Analyse og vurdering av resultat

Kommunen nyttar same rutine for oppfølging av alle resultat:  

  • Følgjande spørsmål blir brukt til felles refleksjon i kollegiet:
    • Kva viser resultatet (funn) at me får til?
    • Kva viser resultatet (funn) at me kan bli betre til?
    • Kva gjer me (praksis) som ser ut til å gi gode resultat?
    • Kva kan me gjera annleis/bør me slutta (praksis) med, for å få betre resultat?
  • Barn/unge og føresette skal bli involvert i arbeidet med oppfølging av resultat/få gi sine innspel,  utan at det rammar personvernet til barn/unge eller tilsette.
  • Prosessen med oppfølging av resultat skal bli dokumentert gjennom å svara på dei ovannemnte spørsmål.
Dokumentasjon
• Oppfølging av resultat gruppe/klassenivå og kommunenivå jmfr. rutine blir dokumentert i referat som svarar ut spørsmål i oppfølgingsrutine.