Barnehage- og skulebasert kompetanseutvikling

Ein svært avgjerande faktor for kvaliteten på tilbodet i barnehage og skule er dei tilsette sin kompetanse og deira evne til å leggja tilrette og motivera for barn og unges læring og utvikling. Barnehage- og skulebasert kompetanseutvikling skal fremja dette arbeidet.

Barnehage- og skulebasert kompetanseutvikling skal involvera heile personalet.  Arbeidet skal vera skreddarsydd kvar barnehage og skule, og dei tilsette skal sjølv vera skreddarane i eit felles arbeid. Barn, unge og føresette skal bli involvert i arbeidet. Styrar/rektor skal styra og leia arbeidet.

Barnehage- og skulebasert kompetanseutvikling

Føremål

Føremålet med barnehage- og skulebasert kompetanseutviklingsarbeid:

  • Barnehagen og skulen skal jamnleg vurdera i kva grad organisering, tilrettelegging og gjennomføring av tilbodet medverkar til å nå dei måla som er fastsette i rammeplan for barnehagar, læreplanverket for grunnskulen og kommunale planar og føringar. (Barnehage- og skulebasert vurdering.)
  • Barnehagen og skulen skal driva eit systematisk og kontinuerlig forbetringsarbeid av eige arbeid og organisasjon.
  • Dei tilsette skal utvikla den gode praksis saman. "Slik gjer me det i vår barnehage/på vår skule/i vår kommune!" Det handlar om kva ein gjer som eit profesjonelt lærande fellesskap, ikkje om kva den tilsette gjer åleina.
  • Barnehagane og skulane skal jamleg få del i partnarskap og samarbeid med høgskulemiljø og/eller anna kompetansemiljø for å få hjelp til å utvikla den beste og forskingsbaserte praksis. Høgskulemiljøet får via partnarskapet del i erfaringsbasert kompetanse.
Partnarskap med høgskulesektoren
  • Nokre år vil barnehagen eller skulen inngå i eit partnarskap med høgskulesektoren. Dette skjer etter plan i det regionale leiarsamarbeidet i NordR skule og KBR nord (nettverk barnehage) og i samarbeidsforum Rogaland.
  • Dei år eininga er med i eit partnarskap, startar dette opp i forkant av fase 1, og vil gjelda alle fasane i kompetanseutviklingsarbeidet.
  • Når partnarskapet med høgskulesektoren blir runda av, held barnehagen/skulen fram med kompetanseutviklingsarbeidet.
Dokumentasjon av arbeidet
Lærande nettverk
  • Tilsette i barnehagar, skular og utdanningsadministrasjonen deltek i ulike lærande nettverk gjennom året, både kommunalt og interkommunalt. Desse kjem i tillegg til dei lærande møte i kvar eining.
  • Månadlege lærande nettverk mellom utdanningsadministrasjonen, einingsleiarar i barnehage, skule og PPT skal vera eit profesjonsfagleg fellesskap som fører til refleksjon over felles verdiar, samt vurdering og vidareutvikling av leiarpraksis. Kvar einingsleiar har ansvar for eit lærande møte gjennom året. Eit aktuelt tema blir valt av den (sjå plan) som har ansvar for møtet, og skal vera forankra i lokale plan- og styringsdokument. Som oppsummering av møtet/tema, skal det inngå evnt. innspel til kommande plan- og økonomiarbeid, i tillegg til innspel til tilstandsrapport. Mal for innkalling.  (DOCX, 27 kB)
  • Utdanningsadministrasjonen og PPT har ansvar for fellesmøta for barnehage og skule.
  • I lærande nettverk på kommunenivå, med BTI som tema, har koordinator og kontaktpersonar for BTI ansvar. Her møter kommunalsjefar for helse og oppvekst, i tillegg til einingleiarar i oppvekst og leiarar i hjelpetenestene (helse).
Lærande nettverk på leiarnivå
Lærande nettverk på leiarnivå
Månad Styrarmøte Rektormøte Felles styrar- og rektormøte
August Oppstart barnehageåret Oppstart skuleåret
September Overgangar, ansvar: PPT og utdanningsadministrasjon
Oktober BTI kommunenivå, ansvar kontaktpersonar BTI (felles møte med leiarar hjelpetenester)
November Lærande møte, ansvar: Rustå barnehage Lærande møte, ansvar: Austarheim skule
Desember Trygt og godt barnehage- og skulemiljø, ansvar: PPT og utdanningsadministrasjon
Januar Lærande møte, ansvar: Leabøen barnehage Lærande møte, ansvar: Fløgstad skule
Februar Lærande møte, ansvar: Brakamoen barnehage SA Lærande møte, ansvar Sauda ungdomsskule
Mars BTI kommunenivå, ansvar: kontaktpersonar BTI (felles møte med leiarar hjelpetenester)
April Barnehagebasert vurdering, grunnlag for kompetanseutviklingsarbeid Skulebasert vurdering, grunnlag for kompetanseutviklingsarbeid
Mai Lærande møte, ansvar: Veslefrikk barnehage Lærande møte, ansvar: Risvoll skule
Juni Dialogmøte tilstandsrapport for barnehage og skule, ansvar utdanningsadministrasjon og HTV

 

Fase 1: Overordna mål
  • Som ei oppfølging av nasjonale og kommunale styringsdokument skal kompetanseutviklingsarbeidet til eininga alltid styrkje arbeidet med personleg, sosial og læringsmessig inkludering av alle barn og unge. 
  • Eininga skal velgja seg eit mål - eit område -  for arbeidet sitt, forankra i rammeplan/læreplan. Dei tilsette skal saman gjera eit analysearbeid i forkant av val. Forslag til verktøy for ein god og involverande prosess i fase 1:
  • Barn/unge skal ha medverknad i arbeidet. Føresette skal også bli involvert.
  • Det er tilsette som saman tar endeleg val av kompetanseutviklingsområde.
  • Det overordna mål skal vera forankra i styringsdokumenta rammeplan/læreplan. 
  • Barnehagane skal velgja overordna mål frå eit av desse områda i læreplanen:
    • barnehagen som pedagogisk virksomhet
    • eit inkluderende miljø for omsorg, lek, læring og danning
    • språk og kommunikasjon
    • barnehagens verdigrunnlag
  • Skule skal velgja overordna mål frå eit av desse områda i læreplanen:
    • Opplæringas verdigrunnlag
    • Prinsipp for læring, utvikling og danning 
    • Prinsipp for skulens praksis 
  • Prosessen blir dokumentert. Sjå mal under "dokumentasjon" i rutine.
Fase 2: Analyse og mål
  • Ut frå valt overordna mål blir det brukt eit breitt kunnskapsgrunnlag for å vurdera kor eininga er opp mot krav i rammeplan/læreplan. 
  • Analysen skal fange opp både styrkjer og forbetringsområde innan organisering, tilrettelegging og gjennomføring av tilbodet.
  • Gjennom året skal barnehagen og skulen følgja opp resultat- og brukarundersøkingar kvar for seg. Ein kan gjerne bruke verktøy oppgitt under som del av analysearbeidet med kvar undersøking. Då har ein dokumentert eit samla grunnlag når det årleg skal bli gjort ei meir heilskapleg analyse, der ein ser alle resultat- og undersøkingar saman.
  • Verktøy som kan bli brukt som hjelp i analyseprosessen:
  • Det blir lagt tilrette for ein involverande prosess i heile kollegiet.
  • Har eininga allereie eit mål dei jobbar mot, skal det gjennomførast ei årleg vurdering og analyse av status på dette området. Ut frå analysen skal eininga vurdera:
    • Er det behov for å jobba meir med tiltak for å nå mål på dette området? (Held fram med same kompetanseutviklingsplan)
    • Er det behov for å justera/spissa det valte satsingsområdet? (Justerer kompetanseutviklingsplan)
    • Har ein nådd dei oppsette mål, og ønskjer å retta blikket mot nye satsingsområder? (Ny kompetanseutviklingsplan)
  • Barn/unge og føresette skal bli involvert i prosessen. Dei skal få uttala seg om kva dei opplever fungerer godt, og mindre godt av dagens praksis på området.
  • Ut frå dei funn ein gjer, blir det valt ei utfordring/eit problem eininga vil løysa. Ei "spissing" til eit mål som fortel kva eininga vil oppnå, jmfr. mål for barn/unge i rammeplan/læreplan.
  • Prosessen blir dokumentert. Sjå mal under "dokumentasjon" i rutine.
Prosess
Prosess
Tid Kva Ansvar
Når resultat av ei undersøking eller resultat ligg føre Analyseprosess i kollegiet Leiar
Januar - mars Analyseprosess i kollegiet, samla datagrunnlag Leiar
Januar - mars Tilpassa analyseprosess gjennom samtale med barn og i elevråd Leiar
Januar - mars Analyseprosess i FAU (skule) og SU (barnehage) Leiar
April Drøfting av alle innspel i saka, og avgjerd av utviklingsområde i felles kollegium Leiar
April Informasjon til barn/unge og føresette om val av utviklingsområde Leiar
April Informasjon til eigar Kommunalsjef

 

Fase 3: Beskriving av nå-situasjonen
  • Som ei oppsummering av fase 2 skal kollegiet beskriva nå-situasjonen på det valte utviklingsområdet.
  • Beskrivinga skal vera mest mogleg faktabasert, basert på kunnskapsgrunnlaget.
  • Beskrivinga skal også ta utgangspunkt i barn og unges utbyte av av tilbodet, jmfr. rammeplan og læreplan. 
  • Barn, unge og føresettes perspektiv skal også inngå som del av beskrivinga.
  • Prosessen blir dokumentert. Sjå mal under "dokumentasjon" i rutine.
Fase 4: Analyse av oppretthaldande faktorar
  • For å få til varig endring, er det viktig å finne ut kva som opprettheld den praksis ein ønskjer å endra/vidareutvikla.
  • Dette kan ein finne ut ved å bruka pedagogisk analyse: Kva er det som opprettheld praksis slik den er i dag? 
  • I BTI-rettleiar kan du finne verktøy som hjelper til med pedagogisk analyse. 
  • Pedagogisk analyse av dei oppretthaldande faktorane er også ei hjelp for å finne meir treffsikre tiltak. Tiltaka må redusera og/eller fjerna dei oppretthaldande faktorane.
  • Prosessen blir dokumentert. Sjå mal under "dokumentasjon" i rutine.
Fase 5: Framtidsbilete

I eit framtidsbilete skal de beskriva korleis de ønskjer praksis skal vera når de har fått meir kompetanse på dette området.

  • Framtidsbilete kan også omtalast som kjenneteikn på måloppnåing - ønska situasjon.
  • Framtidsbiletet skal vera knytt til barn og unges utbyte av tilbodet (måloppnåing), jmfr. mål i rammeplan og læreplan på valt område.
  • Prosessen blir dokumentert. Sjå mal under "dokumentasjon" i rutine.
Fase 6: Tiltaksfase
  • Tiltak for å nå mål kjem fram av framdriftsplanen. (Sjå dokumentasjon)
  • Dette dokumentet blir gjerne planen for fellestid/utviklingstid.
  • Systematisk utprøving, der ein kollektivt prøver ut eit/få tiltak om gongen er viktig. Fører tiltak fram mot felles mål?
    • Deretter evaluering og evnt. justering/endring av tiltak i fellesskap.
    • Tiltak som ikkje har ønska effekt må bli avslutta.
  • Barn, unge og føresette skal bli involvert i arbeidet med å finne gode tiltak og evaluere desse.
  • Framdriftsplanen skal lagrast tilgjengeleg for alle tilsette. 
Fase 7: Årleg statusmøte - informasjon til barnehage- og skuleeigar
  • I leiarmøtet for april presenterer kvar barnehage/skule sitt utviklingsarbeid. Skuleeigar arrangerer møtet.
  • Det er ein tilstandsrapport frå kvar barnehage/skule i arbeidet.
  • Møtet skal styrkja kompetanseutviklingsarbeidet i kvar eining, i tillegg til å gi informasjon til eigar.
  • Mal for innkalling, lærande møte:
  • Informasjon i årleg statusmøte inngår som del av kommunenivå sitt arbeid med å følgja opp kvalitetsutvikling i barnehagane og skulane, ekstern vurdering.
  • Informasjonen blir også brukt som del av tilstandsrapport for barnehage og skule. Denne blir  lagt fram i dialogmøte med politisk eigar i juni, årleg. 
  • Tilstandsrapporten, og dermed kompetanseutviklingsarbeidet, følges opp i økonomiplanarbeidet og styringskort for kommande år.